Του Στρατή Μαζίδη
Για να είμαι ειλικρινής, δεν μπορώ να έχω ολοκληρωμένη άποψη, καθώς δεν κατοικώ στη συγκεκριμένη γειτονιά και περνάω σπάνια από τους δρόμους όπου εφαρμόστηκαν οι αλλαγές. Κράτησα όμως ένα χαρακτηριστικό σχόλιο:
«Και γιατί, ενώ χρειάζονταν το πολύ 350 μέτρα για να βγούμε στη Μεσογείων, τώρα πρέπει να κάνουμε κύκλους και πάνω από 1.700 μέτρα;»
Το σχόλιο αυτό μου θύμισε κάτι ανάλογο που έχει συμβεί στο δικό μου δρόμο, σταδιακά μέσα στα χρόνια. Κάποτε για να βγούμε στη λεωφόρο Μεσογείων διανύαμε 638 μέτρα, στη συνέχεια 926, ενώ σήμερα φτάνουμε περίπου τα 1.100. Και αν εφαρμοστεί η καταστροφική πρόταση του ΣΒΑΚ για τη μονοδρόμηση της Ηπείρου ως ανόδου, τότε θα πλησιάσουμε ακόμη και το 1,5 χλμ.
Εδώ, όμως, έρχεται η «μαγική λέξη»: ΣΒΑΚ (Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας). Οι αλλαγές που εφαρμόστηκαν στη γειτονιά του Αη Γιάννη προβλέπονται στο ΣΒΑΚ, το οποίο προχώρησε επί των ημερών της προηγούμενης Δημοτικής Αρχής με ευρεία πλειοψηφία. Μετά από σχετικό ερώτημα που έθεσα, οι παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν έχουν βάση τις ρυθμίσεις που περιλαμβάνονταν στο αρχικό σχέδιο, έστω κι αν δεν είναι απολύτως ίδιες, καθώς έχουν γίνει τροποποιήσεις.
Το ερώτημα είναι: ποιος αντέδρασε τότε; Ποιος από όλους μας κάθισε πραγματικά να διαβάσει το ΣΒΑΚ; Πιθανότατα κανείς. Κι όμως υπάρχουν τα σχετικά αρχεία στην ιστοσελίδα του Δήμου Αγίας Παρασκευής οι φάσεις της διαβούλευσης.
Όταν πριν λίγους μήνες παρουσιάστηκαν τα τρία σενάρια για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο και άκουσα τις προτεινόμενες αλλαγές, δεν κρύβω ότι ανησύχησα. Σε προηγούμενο άρθρο είχα γράψει: «Τοπικό πολεοδομικό σχέδιο: Τέλειο για την Πράγα, αλλά μάλλον δύσκολο για την Αγία Παρασκευή». (άρθρο). Αντιγράφω ενδεικτικά:
Το ερώτημα λοιπόν παραμένει: ποιος αντέδρασε τότε σε προτάσεις που, αν εφαρμοστούν όπως έχουν σχεδιαστεί, μπορεί στην πράξη να αποδειχθούν προβληματικές;❓Πεζοδρόμηση Αγίου Ιωάννου: Μπορεί να ακούγεται ως αναβάθμιση της περιοχής, όμως στην πράξη είναι πιθανό να προκαλέσει έμφραγμα στην Ειρήνης και την Αιγαίου Πελάγους για τις οποίες προτείνεται αλλαγή κατεύθυνσης.
❓Μονοδρομήσεις για δημιουργία ποδηλατοδρόμων: Ήδη αρκετοί δημότες θεωρούν την “ποδηλατική ανάπλαση” στο Κοντόπευκο προβληματική [πχ χρειαζόταν ποδηλατόδρομο η Πίνδου;]. Δεν είναι όλες οι γειτονιές κατάλληλες για υποδομές που περιορίζουν κι άλλο τον χώρο των ΙΧ χωρίς εναλλακτική. Οι προτεινόμενες μονοδρομήσεις των οδών Επτανήσου και Μακεδονίας θα βοηθήσουν ή θα προκαλέσουν προβλήματα κι εκεί που δεν υπάρχουν; Ποιος δρόμος θα καλύψει το φόρτο της Ηπείρου αν στο κομμάτι Κοραή - Μακεδονίας γίνει κάθοδος;
❓Superblocks: Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον πολεοδομικό μοντέλο, αλλά προϋποθέτει δομημένο οδικό πλέγμα, δυνατότητα παρακάμψεων και λειτουργική δημόσια συγκοινωνία. Αυτή τη στιγμή, η Αγία Παρασκευή δεν διαθέτει τίποτα από αυτά στον βαθμό που θα χρειαζόταν για τέτοιες παρεμβάσεις.
Κάπου στη συζήτηση χάνουμε το κοινό σημείο εκκίνησης. Και ποιο είναι αυτό; Ότι η Αγία Παρασκευή έχει εξελιχθεί σε ένα αστικό κέντρο με όρους προαστίου. Αυτό ακριβώς πληρώνει σήμερα ο Αη Γιάννης — και όχι μόνο. Για παράδειγμα, η Περικλέους, ένα μέχρι πρότινος στενό δρομάκι διπλής κατεύθυνσης που κάποτε λειτουργούσε επαρκώς, σήμερα δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του 2026.
Με άλλα λόγια, οι περισσότεροι δρόμοι δεν είναι σχεδιασμένοι ως σύγχρονοι αστικοί άξονες, ενώ απουσιάζει και η ρυμοτομία που θα επέτρεπε εύκολες και λειτουργικές παρεμβάσεις.
Την ίδια στιγμή, ποια είναι η αξία ενός ΣΒΑΚ όταν για χρόνια οι δημοτικές αρχές δεν έχουν καταφέρει να βάλουν σε τάξη την κατάσταση στην Ανατολικής Μεσογείων, που έχει μετατραπεί ουσιαστικά σε ένα απέραντο “γκαράζ” προκαλώντας σοβαρά ζητήματα οδικής ασφάλειας;
Όταν οι πεζοί δυσκολευόμαστε να κινηθούμε στη Μεσογείων ή όταν ως οδηγοί προσπαθούμε να εξέλθουμε σε αυτήν με περιορισμένη ορατότητα λόγω παράνομου παρκαρίσματος και κατάληψης πεζοδρομίων;
Κι αυτά στο ευρύτερο κάδρο της αστικής κινητικότητας συγκαταλέγονται.
Ίσως, τελικά, μια πιο σταδιακή εφαρμογή των αλλαγών να ήταν πιο ομαλή και να επέτρεπε καλύτερη προσαρμογή και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
Οι δημότες, μέσα από αναρτήσεις και σχόλια, εκφράζουν ήδη τον προβληματισμό τους. Δεν λείπουν βέβαια και παρεμβάσεις - κραυγές ορισμένων που περισσότερο στοχεύουν στη δημιουργία πολιτικής έντασης, παρά στην ουσιαστική συζήτηση / αντιμετώπιση των προβλημάτων — διότι, κακά τα ψέματα, τις μελέτες δεν τις εκπονούν οι εκάστοτε δήμαρχοι. Αλλά και οι ειδικοί που καλούνται να καταθέσουν προτάσεις, δεν είναι μάγοι, ειδικά για δήμους όπως ο δικός μας με τα χαρακτηριστικά που προαναφέραμε.
Το κρίσιμο όμως είναι τι μπορεί να γίνει από εδώ και πέρα. Και η απάντηση έχει ήδη δοθεί θεσμικά:
«Ως Δημοτική Αρχή θα αξιολογούμε διαρκώς την εφαρμογή των μέτρων και θα παρεμβαίνουμε όπου απαιτείται, με γνώμονα πάντα το συλλογικό συμφέρον»
Η Δημοτική Αρχή δε θα χρεωθεί επειδή παρεμβαίνει σε μια περιοχή με υπαρκτά προβλήματα, αλλά αν δεν αντιδρά όταν διαπιστώνει ότι το νέο κυκλοφοριακό καθεστώς δεν λειτουργεί όπως αναμενόταν.Και από την άλλη πλευρά, τι μπορούν να κάνουν οι δημότες; Να παρακολουθούν τις εξελίξεις, να παρεμβαίνουν εγκαίρως, να συμμετέχουν ενεργά, να ενημερώνονται μόνοι τους και να μην παραμένουν παθητικοί αποδέκτες αποφάσεων που τους αφορούν άμεσα.
